Қазақстан Республикасының Ұлттық орталық музейінде 2026 жылғы 4 қыркүйекте «Халық өнеріндегі уақыт тынысы» халықаралық көрмесі ашылды. Баку мен Алматы музейлерінің қорынан алынған кілемдер, эскиздер және дәстүрлі қолөнер бұйымдары 4 қазанға дейін көрсетіледі.
Алты өңірдің өрнек дәстүрі
Экспозицияның негізгі бөлігін Әзербайжан ұлттық кілем музейі ұсынған XIX–XX ғасырлардағы туындылар құрайды. Көрме Губа, Баку, Ширван, Қарабақ, Газах және Гәнжә өңірлерінің кілем тоқу дәстүрлерін қатар таныстырады.
Түкті кілемдер қатарында «Пиребедил», «Габыстан», «Сураханы», «Фахралы», «Салахлы», «Ханлыг» және «Мир» үлгілері бар. Түксіз тоқымалардан килим, шадда, варни және зили ұсынылған.
Кілем өнерінің күнделікті тұрмыспен байланысын мафраш, қоржын және ат жабуы секілді бұйымдар көрсетеді. Экспозицияға көркем кесте, металл бұйымдары, зергерлік әшекейлер мен әйелдердің ұлттық киімдері де енген.
Лятиф Керимовке арналған бөлім
Көрменің жеке бөлімі ғалым, кілем суретшісі әрі Әзербайжан ұлттық кілем музейінің негізін қалаушы Лятиф Керимовтің туғанына 120 жыл толуына арналған.
Мұнда суретшінің кілем эскиздері, сондай-ақ сол жобалар бойынша тоқылған «Екінші көктем» және «Хатаи» кілемдері қойылған. Эскиздер мен дайын туындыларды қатар көру кілемнің алғашқы сызбадан толық көркем шығармаға дейінгі қалыптасу жолын салыстыруға мүмкіндік береді.
Қазақстан қорындағы бұйымдар
Көрме тек Бакуден әкелінген коллекциямен шектелмейді. Ұлттық орталық музейдің қорындағы, Қазақстандағы әзербайжан қауымы ХХ ғасырдың 40–80-жылдары тапсырған бұйымдар да көпшілік назарына ұсынылған.
Олардың бірі — Қазақ КСР-інің 25 жылдығына орай әзербайжан халқы қазақ халқына тарту еткен жүн кілем. Тағы бір жәдігер — 1989 жылы Талғар тұрғыны Шахмани Мұхтарұлы Асланов музейге тапсырған тоғалы әйелдер белдігі.
Көрмені Қазақстан мен Әзербайжанның мәдениет министрліктері, Түркі мәдениеті және мұрасы қоры, Әзербайжан ұлттық кілем музейі және Қазақстан Республикасының Ұлттық орталық музейі бірлесіп ұйымдастырған.
Әзербайжан Республикасындағы дәстүрлі кілем тоқу өнері 2010 жылы ЮНЕСКО-ның Адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасының репрезентативтік тізіміне енгізілген.
«Халық өнеріндегі уақыт тынысы» көрмесі Алматыдағы «Самал-1» ықшамауданы, 44-үй мекенжайында орналасқан Ұлттық орталық музейде 4 қазанға дейін жалғасады.
