2026 жылғы 3 қыркүйекте Қазақстанда Қазақ тазысы мен төбеті күні алғаш рет аталып өтті. Экология және табиғи ресурстар министрлігінде ұлттық ит тұқымдарын сақтауға үлес қосқан 20 кинолог, ит өсіруші және маман марапатталды.
Алғашқы мерекелеу
Қазақ тазысы мен төбеті күні 2026 жылғы сәуірде Қазақстанның мерекелік күндер тізбесіне енгізілді. Алғашқы рәсімде қатысушыларға министрліктің құрмет грамоталары мен алғыс хаттары табысталды. Жаңа атаулы күн елдің дәстүрлі тұрмыс салтымен және мәдени мұрасымен байланысты екі ұлттық ит тұқымын біріктіреді.
Қазақстан кинологтер одағының Бірыңғай асыл тұқымды кітабына төрт мыңға жуық тазы тіркелген. Бұл бүкіл популяцияның емес, ресми есепке алынған иттердің саны. Ауылдар мен шалғай аудандардағы жануарлардың бір бөлігі әзірге орталықтандырылған есепке енбеген.
Неліктен 3 қыркүйек таңдалды
2024 жылғы 3 қыркүйекте Халықаралық кинология федерациясы қазақ тазысын алдын ала таныды. Қазақстан тұқым шыққан ел ретінде бекітіліп, тазыға № 372 халықаралық стандарт берілді. Бұл толық тану емес, рәсімнің аралық кезеңі болды.
Оған дейін Қазақстан кинологтер одағы FCI құрамына кіріп, құжаттар тапсырды және Астанада бір тұқымға арналған көрме өткізілді. Көрмеде халықаралық сарапшылар жасы, тегі және түсі әртүрлі 100 тазыны қарап шықты.
Келесі кезең
Толық тану үшін тұқымның бірнеше буын бойындағы тұрақтылығын растау қажет. Мамандар асыл тұқымдық есепке алуды, ветеринариялық және генетикалық зерттеулерді жалғастырып, тазының табиғи және жұмыс қасиеттерін бақылауы керек.
Жетісу облысында Қазақ ит тұқымдарының ұлттық орталығы салынып жатыр. Онда тұқымдық кітап жүргізу, таза тұқымды ит өсіру, мамандар даярлау, көрмелер мен сынақтар өткізу жоспарланған. № 372 стандарт пен FCI рәсімі төбетке емес, тазыға қатысты.
