Леонид метеор ағынының негізгі максимумы Қазақстан уақытымен 18 қараша таңғы 04:45 шамасына болжанған. Бұл Халықаралық метеор ұйымының күнтізбесінде көрсетілген уақытты UTC+5 белдеуіне аударғандағы мән. Алайда метеорлар дәл осы минутта ғана көрінбейді: бақылауға көршілес түндер де жарайды.
Леонидтер 55P/Темпель–Туттль кометасынан қалған ұсақ бөлшектермен байланысты. Жер сол бөлшектер таралған аймақтан өткенде, олар атмосфераға кіріп, қысқа жарық ізін қалдырады. Күнделікті тілде «аққан жұлдыз» деп атайтын құбылыс осылай пайда болады. Жұлдыздың өзі орнынан құлап жатқан жоқ.
Ағынның атауы Арыстан шоқжұлдызымен байланысты: метеорлардың жолын ойша кері созсақ, олар аспанның сол бөлігінен таралатындай көрінеді. Бірақ бақылаушы тек Арыстанға қадалып қарамауы керек. Жарық іздері аспанның басқа тұстарында да байқалады.
Бір сағатта қанша метеор көруге болады?
Халықаралық метеор ұйымы негізгі максимум үшін шамамен 15 деген зениттік сағаттық көрсеткіш береді. Бұл арнайы қолайлы жағдайға келтірілген есептік шама. Оны кез келген адам бір сағатта міндетті түрде 15 метеор көреді деп түсінуге болмайды.
NASA-ның қараша айына арналған нұсқаулығы да мінсіз жағдайда осы шаманы атайды, бірақ көпшілік одан аз метеор көретінін ескертеді. Қала жарығы, бұлт, көкжиектің жабық болуы және бақылау уақыты нәтижеге әсер етеді.
Бақылауға Ай батқаннан кейінгі, таң атқанға дейінгі уақыт қолайлы. NASA 17 және 18 қараша таңдарын ұсынады. Жарығы аз жер таңдап, көздің қараңғылыққа бейімделуіне жарты сағаттай уақыт берген жөн. Аспанның кең бөлігін қамтып қарау бір нүктені ұзақ бақылағаннан тиімдірек.
Максимумның уақыты да абсолютті дәлдікпен белгілі емес. Халықаралық метеор ұйымы күнтізбесінде өзге модельдің ертерек уақыт беретінін көрсетеді. Сондықтан 04:45-ті қысқа «көру терезесі» деп қабылдаудың қажеті жоқ. Бірнеше сағаттық бақылау қысқа ғана қарағаннан көбірек мүмкіндік береді.
Дереккөздер:
Халықаралық метеор ұйымының 2026 жылға арналған күнтізбесі, 18-бет.
NASA-ның 2026 жылғы қарашаға арналған аспан бақылау нұсқаулығы.
NASA: Леонидтер туралы анықтама.
Фото: Navicore; өңдеу: Brandmeister, Soerfm / Wikimedia Commons, CC BY 3.0. 2009 жылғы 17 қарашада түсірілген. Commons-тағы нұсқа бұрын кадрланып, шуы азайтылып, жарық деңгейі өңделген. Жариялау үшін өлшемі кішірейтіліп, WebP пішіміне ауыстырылды; қосымша кадрлау жасалған жоқ.
