NASA Earth Observatory 12 қарашадағы «Күн суретіне» Шотландияның солтүстігіндегі Flow Country алқабын таңдады. Landsat 8 спутнигінің кадры көлдермен көмкерілген батпақты жердің құрылымын көрсетеді. Суреттің өзі 2024 жылғы 4 наурызда түсірілген.

Ғарыштан қарағанда алқаптың басым бөлігі қою қоңыр түсті. Оның арасында шағын көлдер көрінеді. Турсо маңындағы ашық жасыл аумақтар егістікке, ал орта тұстағы геометриялық пішінді қою жасыл телімдер отырғызылған қылқанжапырақты ағаштарға сәйкес келеді.

Бұл ландшафттың құндылығы жер астында жатыр. Суға қаныққан топырақта микроорганизмдер өлген өсімдіктерді толық ыдырата алмайды. Соның нәтижесінде көміртекке бай өсімдік қалдықтары жиналып, шымтезекке айналады.

ЮНЕСКО сипаттамасына сәйкес, Flow Country-де бұл үдеріс шамамен тоғыз мың жыл бойы жалғасып келеді. Кей жерлерде шымтезек қабатының қалыңдығы сегіз метрден асады. Мұндай орта көміртек қорын сақтаумен бірге құстар мен басқа тіршілік иелеріне мекен болады.

Шымтезек өткен табиғаттың да ізін сақтайды. Оның қабаттарындағы тозаң мен өсімдік қалдықтары бұрынғы өсімдік жамылғысын, экологиялық жағдайды және адамның ықпалын зерттеуге мүмкіндік береді. Осы тұрғыдан алқап әрі табиғи қор, әрі ұзақ уақыт бойы қалыптасқан архив іспетті.

NASA жарияланымы жаңа ашылым немесе көміртек қорының жаңадан өлшенген нәтижесі емес. Ол бұрын түсірілген спутниктік кадр арқылы осы экожүйенің қалай жұмыс істейтінін түсіндіреді.

Дереккөздер: NASA Earth Observatory, 12 қараша 2026 жыл. https://science.nasa.gov/earth/earth-observatory/scotlands-flow-country/ ЮНЕСКО, Flow Country сипаттамасы. https://whc.unesco.org/en/list/1722/